Typy graczy w pokoju zagadek – jak się uzupełniacie?

Jedna osoba od razu zaczyna rozdzielać zadania. Druga milczy nad znalezionym listem. Trzecia żartuje, kiedy drużyna po raz kolejny wpisuje błędny kod. Brzmi znajomo? W pokoju zagadek łatwo zauważyć różne sposoby działania. Warto przyjrzeć im się z ciekawością, bez przyklejania ludziom etykiet.

Lider, analityk, wspierający i naśladowca to cztery umowne portrety graczy. Nie tworzą testu osobowości. Ta sama osoba może w jednej grze prowadzić zespół, a w następnej potrzebować pomocy. Wpływa na to choćby znajomość tematu, samopoczucie i doświadczenie pozostałych uczestników.

Takich podziałów jest więcej. W materiałach dla nauczycieli, którzy prowadzą pokoje zagadek na lekcjach, spotkasz na przykład kapitana, detektywa, archeologa i żartownisia (podział Alexii Audemar i Isabelle Patroix). Nazwy się różnią, ale sens jest podobny: ktoś pilnuje kierunku i czasu, ktoś szuka, ktoś łączy fakty, a ktoś dba o atmosferę. Żaden z tych podziałów nie jest naukową klasyfikacją ludzi. To raczej słownik, który ułatwia rozmowę o tym, co działo się w drużynie.

Lider – pomysł potrzebuje miejsca na odpowiedź

Lider chętnie proponuje kierunek i pilnuje celu. Kiedy wszyscy mówią naraz, potrafi uporządkować rozmowę. Gdy drużyna stoi bezradnie, jego „sprawdźmy najpierw ten list” daje punkt zaczepienia.

Kłopot zaczyna się wtedy, gdy propozycja zamienia się w rozkaz, a kolejne niepowodzenia nie zmieniają niczyjego zdania. Dobrym rozwiązaniem jest krótki komunikat: „Sprawdziliśmy to dwa razy. Teraz spróbujmy pomysłu Oli”. Nie trzeba udawać, że cudze rozwiązanie wymyślił lider. Ważniejsza od ochrony czyjejś pozycji jest możliwość zabrania głosu przez innych.

Jeśli zwykle prowadzisz grupę, spróbuj pytać: „Co jeszcze zauważyliście?”. To nadal pomoc w organizacji, ale zostawia miejsce na odkrycia zespołu.

Analityk – szczegóły warto powiedzieć na głos

Analityk zestawia informacje i sprawdza, czy wyjaśnienie pasuje do wszystkich elementów. Może zauważyć różnicę między podobnymi symbolami albo brak jednego fragmentu układanki. Potrzebuje chwili, żeby porównać swoje obserwacje.

Pomaga mu konkretne zadanie i spokojny dostęp do wskazówek. Mniej pomaga kilka osób pytających co chwilę, czy już zna odpowiedź. Z drugiej strony wnioski pozostające wyłącznie w jego głowie nie pomogą drużynie. Zamiast czekać na pewność, można powiedzieć: „Mam trzy pasujące znaki, brakuje mi czwartego. Widzieliście go gdzieś?”.

Wtedy dokładność jednej osoby łączy się ze spostrzegawczością pozostałych. Nie trzeba samodzielnie obejrzeć każdego przedmiotu, żeby rozwiązać wspólną zagadkę.

Wspierający – dobry humor bez zagłuszania innych

Wspierający zauważa napięcie, włącza cichszą osobę do rozmowy i przypomina, że przyszliście się bawić. Żart po nieudanej próbie może pomóc złapać oddech. Takie zachowanie bywa równie potrzebne jak znalezienie kolejnego klucza.

Warto jednak sprawdzić, czy żart bawi także osobę, której dotyczy. Śmianie się z pomyłek kolegi może go wycofać z gry. Lepsze wsparcie to zaproszenie do zadania: „Chodź, porównamy te dwa rysunki razem”. Nikt nie musi przez całą godzinę odpowiadać za nastrój wszystkich.

Naśladowca – mniej mówi, ale nadal współtworzy grę

To określenie pasuje do kogoś, kto na początku woli dołączyć do cudzego pomysłu niż prowadzić. Nie świadczy o braku pomysłowości. Obserwowanie innych może być sposobem poznawania zasad, szczególnie podczas pierwszej wizyty.

Zamiast wręczać takiej osobie każde rozwiązanie, daj jej rzeczywisty fragment zadania. Może zestawić znalezione przedmioty, sprawdzić brakujący element albo przedstawić własną interpretację wskazówki. Zapytaj o zdanie i poczekaj na odpowiedź. Cisza nie oznacza zgody na pominięcie.

Te same typy w grze miejskiej

Na ulicy role układają się trochę inaczej niż w zamkniętym pokoju. W grach miejskich Gamescape karty gier podają zwykle od jednej do czterech osób w drużynie (w grze dla dzieci do sześciu), a drużyna dostaje na czas gry jednego iPada z mapą, zagadkami i podpowiedziami. To zmienia układ sił. Kto trzyma tablet, ten widzi zadanie pierwszy, więc łatwo staje się liderem, nawet jeśli wcale nie chciał.

• Lider w plenerze często pilnuje trasy i tempa. Niech mówi na głos, dokąd idziecie i dlaczego, żeby reszta nie szła tylko za plecami osoby z tabletem.
• Analityk przydaje się przy porównywaniu tego, co na ekranie, z tym, co widać na budynku. Dajcie mu chwilę przy detalu, zanim ruszycie dalej.
• Wspierający zauważa, że ktoś zostaje z tyłu, jest zmęczony albo zmarzł. W grze, która trwa dwie godziny albo dłużej, to naprawdę ważna rola.
• Naśladowca może przejąć tablet na jednym etapie i poprowadzić drużynę do następnego punktu. To najprostszy sposób, żeby nie został tylko obserwatorem.

Dobra zasada na grę miejską: zmieniajcie osobę z tabletem co kilka zadań. Ustalcie też przed startem, kto decyduje o skorzystaniu z podpowiedzi. W niektórych wersjach grupowych, na przykład w Legendach Krakowskich od EscapeCity, podpowiedź kosztuje punkty, a pomyłki obniżają wynik. Wtedy spór „jeszcze chwila” kontra „bierzmy podpowiedź” warto rozstrzygnąć zawczasu, a nie w emocjach przy piątym błędnym kodzie.

Te same typy na integracji zespołu

Na wyjściu firmowym gra zwykle toczy się w kilku drużynach naraz, a wyniki porównuje się na koniec. EscapeCity w ofercie dla firm opisuje na przykład punktację na żywo i ranking drużyn. Rywalizacja dodaje energii, ale ma też skutek uboczny: osoby, które na co dzień kierują zespołem, bardzo łatwo wchodzą w rolę lidera także w grze.

Kilka rzeczy, które pomagają:

• Mieszajcie drużyny. Kiedy przełożony i podwładni grają razem, trudniej powiedzieć „to nie działa, spróbujmy inaczej”. Drużyny złożone z osób z różnych działów częściej słuchają się nawzajem.
• Oddajcie prowadzenie komuś innemu. Jeśli na co dzień kierujesz zespołem, spróbuj być w grze analitykiem albo osobą, która szuka. Zobaczysz zespół z innej strony.
• Nie róbcie z gry oceny pracowniczej. Jedna rozgrywka nie pokazuje, kto jest dobrym liderem w pracy. Pokazuje, jak konkretna grupa poradziła sobie z konkretną zagadką w konkretnym dniu.

Jeśli planujesz takie wyjście, zobacz, jak wygląda integracja zespołu w Gamescape, gdzie można połączyć pokoje zagadek i gry miejskie dla większych grup.

Po grze porozmawiajcie o sytuacjach, nie o etykietach

Najwięcej daje krótka rozmowa zaraz po grze. Dobrze sprawdza się prosta kolejność, podobna do tej, którą nauczyciele stosują po szkolnych pokojach zagadek. Najpierw emocje: co było zabawne, co frustrujące. Potem przebieg: jak zaczęliście, gdzie utknęliście, kto co zauważył. Na końcu jedna rzecz, którą następnym razem zrobicie inaczej.

Zamiast „jesteś typowym liderem” ciekawiej powiedzieć: „Pomogło mi, kiedy zebrałeś nasze znaleziska” albo „Chciałam dokończyć swój pomysł, ale rozmowa poszła dalej”. Taka rozmowa sprawdza się po randce, spotkaniu znajomych i wyjściu firmowym. Jedna rozgrywka nie rozstrzyga jednak, kto będzie dobrym partnerem czy pracownikiem. Pokazuje konkretną wspólną przygodę, z której każdy może zapamiętać coś innego.